Poliepen in de darmen: wat zijn het, wat kun je eraan doen en zijn ze te voorkomen? In Nederland ontvang je vanaf je 55e, elke twee jaar een oproep voor het bevolkingsonderzoek darmkanker. Een test waarmee gekeken wordt of er onzichtbaar bloed in de ontlasting zit. Een belangrijk signaal dat er iets aan de hand kan zijn in de darm: zoals poliepen of, in zeldzamere gevallen, een tumor.
Veel mensen twijfelen of ze willen deelnemen aan dit onderzoek. Ik adviseer: altijd doen. Waarom? Omdat de meeste darmafwijkingen, zoals poliepen, jarenlang geen klachten geven. En juist door er op tijd bij te zijn, kun je ernstige problemen voorkomen.
Een jeugdvriend van mij, ik noem hem voor het gemak even Kees, twijfelde eerst ook. Nu is hij blij dat hij het toch gedaan heeft: ‘Soms moet je over je angst heen stappen,’ vertrouwde hij me toe, ‘want niets doen, dát is pas gevaarlijk.’
Kees had meegedaan aan het bevolkingsonderzoek darmkanker. Klachten had hij niet. En toen lag er opeens een oproep voor een kijkonderzoek op de deurmat. Hij was in alle staten. Wat als ik allerlei pijnlijke onderzoeken moet laten doen? Wat als ze van alles vinden? Hij zag zichzelf al in een ziekenhuisbed liggen aan een infuus, ziek, zwak en misselijk, met een kaal hoofd. Hij schoof het maken van een afspraak telkens voor zich uit, maar zijn dochter wilde er niets van weten.
‘Pap, je gáát gewoon. Straks is het wel ernstig en ben je te laat. Dan blijf ik alleen achter, omdat jij te eigenwijs bent om te gaan.’
De dag van de coloscopie voelde het alsof hij naar de slachtbank ging, maar het was hem, achteraf gezien, reuze meegevallen. Tijdens het onderzoek hadden ze poliepen gevonden, die direct weggehaald en opgestuurd werden voor onderzoek. De arts zei, dat ook in het geval dat er kanker geconstateerd zou worden, vroegtijdig opsporing van cruciaal belang is, omdat het dan lokaal verwijderd kan worden, voordat er uitzaaiingen zijn.’
Na een tijdje kwam het verlossende telefoontje: de poliepen waren goedaardig. Breed glimlachend had Kees zijn dochter bedankt: ‘Door jou heeft je ouwe heer weer schone darmen. Je bent nog niet van me af!’
Wat zijn poliepen eigenlijk?
Een poliep is een klein, goedaardig gezwelletje in de darmwand. Sommige zijn bolvormig, andere zitten op een soort steeltje. Ze ontstaan vaak zonder dat je het merkt. Veel poliepen blijven goedaardig, maar sommige types kunnen zich ontwikkelen tot darmkanker als ze lang blijven zitten.
Poliepen in de dikke darm komen vaak voor. Veel mensen hebben poliepen zonder het te weten omdat ze meestal geen klachten geven. Ongeveer 5-20% van alle mensen boven de vijftig jaar heeft poliepen. Dat is precies waarom het bevolkingsonderzoek zo belangrijk is: je merkt er meestal niets van, tot het te laat is.
Hoe ontstaan poliepen?
De oorzaak van poliepvorming is vaak een samenspel van factoren:
-
Leeftijd (het risico stijgt naarmate we ouder worden)
-
Voeding: te weinig vezels, veel bewerkte producten, rood vlees (rundvlees, varkensvlees, lamsvlees en geitenvlees)
-
Verstoorde darmflora en laaggradige ontsteking
-
Chronische obstipatie
-
Erfelijke aanleg
-
Leefstijl: weinig beweging, overgewicht, roken, alcohol
- Fusobacteriën, die van nature in de mond voorkomen, zouden mogelijk een rol spelen bij het ontstaan of versnellen van kanker uit bestaande poliepen, omdat ze ontstekingen kunnen bevorderen en het immuunsysteem beïnvloeden.
Een verstoorde darmflora wordt gelinkt aan een verhoogd risico op darmkanker. Uit onderzoek blijkt dat de meeste patiënten (97,4%) met darmpoliepen (polyposis) een verstoorde darmflora hebben (Chesnokova MG, 2001).
In mijn praktijk zie ik dagelijks hoe de darm uit balans kan raken. Vaak al jaren voordat er sprake is van een of meerdere poliepen. En juist dáár ligt een belangrijke sleutel.
Er is een poliep gevonden. En nu?
Als er bij het bevolkingsonderzoek bloed in je ontlasting wordt gevonden, volgt meestal een coloscopie (inwendig onderzoek van de dikke darm). Tijdens dit kijkonderzoek kan de arts eventuele poliepen meteen weghalen en onder de microscoop laten onderzoeken.
Soms is het loos alarm. Soms is het een ‘goedaardige’ poliep die toch verwijderd moet worden. En soms is het een voorstadium van kanker. Wat de uitslag ook is, die je krijgt na zo’n onderzoek: het is informatie die je nodig hebt om in actie te komen.
Wat kun je zelf doen om poliepen te voorkomen?
Je hebt meer invloed dan je denkt. Wist je dat darmkanker een van de kankersoorten is die in veel gevallen voorkómen kan worden?
Preventie vanuit de basis vindt plaats door:
-
Vezelrijke voeding (groente, peulvruchten, zaden)
-
Vermijden van bewerkte voeding en overmatig rood vlees (rundvlees, varkensvlees, lamsvlees en geitenvlees). Ik schreef hier al eerder een artikel over: Bewerkt voedsel vermijden is absoluut een goed idee .
-
Regelmatige beweging
-
Gezonde darmflora (voldoende goede bacteriën, pre- en probiotica)
-
Rustige, regelmatige stoelgang
-
Herstel van de darmbarrière en afname van ontsteking
- Zorg voor een gezond gebit (ivm fusobacterie)
Waarom ik altijd zeg: bij darmklachten ALTIJD actie ondernemen
Veel mensen denken: Ach, een beetje opgeblazen buik, wat obstipatie, wat gerommel, hoort erbij. Maar dát zijn juist de signalen die je niet moet negeren.
Als mensen met darmklachten in mijn praktijk komen, kijk ik altijd verder. Dus niet alleen naar de symptomen, maar juist ook naar de onderliggende oorzaken:
-
Is er sprake van een onbalans in de darmen?
-
Is de darmslijmvliesbarrière beschadigd?
-
Zijn er ontstekingsprocessen actief?
-
Hoe zit het met de vertering, voeding en leefstijl?
Daarom doe ik uitgebreide ontlastingonderzoeken, die meestal veel specifieker zijn dan de onderzoeken die in het ziekenhuis worden gedaan. Daarin meten we onder andere ook bloed in de ontlasting, maar ook markers voor ontsteking, vertering, slijmvliesbelasting en meer.
Vroege signalen opmerken = problemen voorkómen. Dat is preventie, zoals het bedoeld is.
📌 Mijn advies
Heb je een oproep voor het bevolkingsonderzoek gekregen? Doe de test en laat je onderzoeken als dat aanbevolen wordt. Laat je niet afschrikken. En vooral: neem darmklachten serieus, want je darmen zijn een spiegel van je gezondheid.
Heb je vragen of klachten waar je maar niet uitkomt, twijfel je of je de test moet doen? Je bent welkom voor meer info, een intake of een gericht darmonderzoek op maat. Samen kijken we naar jouw unieke situatie en naar wat jouw darmen nodig hebben om in balans te komen en te blijven. Boek hier een gratis kennismakingsgesprek.